محمد تقي جعفري

212

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

( ( 2860 ) ) ز انكه مرغى كو به ترك دانه كرد دانه از صحراى بىتزوير خورد ( ( 2861 ) ) هم بدان قانع شد و از دام جست هيچ دامى پرّ و بالش را نبست آيه « وَيا آدَمُ اُسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ اَلْجَنَّةَ فَكُلا مِنْ حَيْثُ شِئْتُما وَلا تَقْرَبا هذِه اَلشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ اَلظَّالِمِينَ . » 7 : 19 ( 1 ) ( و اى آدم ، تو و همسرت در بهشت ساكن شويد و از هر چه كه بخواهيد ، بخوريد و به اين درخت نزديك نشويد . [ اگر نزديك شويد ] از ستمكارانيد ) . تفسير ابيات در اين جهان اسرار آميز احتياط را از دست ندهيد ، گواهىهاى مردان الهى را بشنويد كه آنان به خدا گرويدند و جهان هستى هم به آنان گرويد . يا حد اقل بر گرديد و در سر گذشت پيشينيان تامل كنيد كه چه كردند و نتيجه كارشان را چگونه ديدند ؟ يا آخر و عاقبت كارها را مورد دقت قرار بدهيد و حزم و احتياط را از دست ندهيد . مىدانيد معناى حزم چيست ؟ معناى حزم آنست كه وقتى سر دو راهى رسيديد هر يك از آن دو راه كه موافق احتياط و دور از گمراهى بود اختيار كنيد . به عنوان مثال مىخواهيد سفرى را آغاز كنيد ، از ديگران مىپرسيد : طول اين راه چقدر است و آيا آب در آن پيدا مىشود يا نه ؟ يكى مىگويد تا هفت روز آبى نخواهى ديد و زمينى هم كه روى آن راه خواهى رفت ريگزارى است سوزان ، آن ديگرى مىگويد : نه هرگز ، او دروغ مىگويد : تو هر سر شب به چشمهء روان خواهى رسيد . در مقابل اين دو راى ، احتياط آنست كه تو آب فراوان بردارى تا بيم عطش مضطربت نسازد . اگر هم در راه آب ديدى آب ذخيره را به زمين مىريزى و اگر آبى

--> ( 1 ) سوره البقرة ، آيهء 19 . .